Szkolenia AAC stacjonarne

Szkolenia AAC stacjonarne – praktyczna nauka komunikacji alternatywnej i wspomagającej

Szkolenia AAC stacjonarne są przeznaczone dla osób, które chcą rozwijać wiedzę i praktyczne umiejętności w zakresie komunikacji alternatywnej i wspomagającej. Oferta obejmuje szkolenia o różnym poziomie zaawansowania i różnej tematyce. Mogą dotyczyć podstaw AAC, partnera komunikacyjnego, modelowania, doboru słownictwa, projektowania pomocy, technologii wspomagających oraz alternatywnych sposobów dostępu.

Szkolenia odbywają się w różnych miastach, zależnie od aktualnego harmonogramu i współpracy z lokalnymi organizatorami. Część wydarzeń organizuję samodzielnie w Szczecinie. Inne mogą odbywać się w dowolnym mieście w Polsce, jeżeli powstanie tam grupa zainteresowanych uczestników. Potrzebna jest także osoba lub placówka wspierająca lokalną organizację.

Dzięki temu oferta stacjonarna nie jest ograniczona do jednego regionu. Jeżeli interesuje Cię szkolenie AAC w Twoim mieście, możesz zgłosić taką potrzebę. Wspólnie ustalimy temat, możliwy termin, orientacyjną liczbę uczestników oraz warunki organizacyjne.

Dla kogo są szkolenia AAC stacjonarne?

Szkolenia są kierowane przede wszystkim do specjalistów pracujących z osobami o złożonych potrzebach komunikacyjnych. Uczestnikami są między innymi logopedzi, neurologopedzi, pedagodzy, pedagodzy specjalni, nauczyciele, terapeuci zajęciowi, psycholodzy oraz inni członkowie zespołów terapeutycznych i edukacyjnych.

W zależności od tematu udział mogą brać również fizjoterapeuci, neuropsycholodzy, personel medyczny, opiekunowie oraz osoby pracujące w neurorehabilitacji. Niektóre szkolenia mają charakter szeroki i wprowadzający. Inne dotyczą konkretnego narzędzia, technologii lub sposobu dostępu. Mogą więc wymagać określonego przygotowania zawodowego.

Szczegółowe warunki uczestnictwa są zawsze podane na stronie konkretnego szkolenia. Warto je sprawdzić przed zakupem, ponieważ programy różnią się zakresem, liczbą godzin i poziomem szczegółowości.

AAC to system komunikacji, nie pojedyncze narzędzie

AAC nie jest nazwą jednej metody, aplikacji ani rodzaju symboli. Komunikacja alternatywna i wspomagająca obejmuje wiele strategii i narzędzi, które wspierają lub zastępują mowę. Mogą to być gesty, znaki manualne, fotografie, symbole graficzne, tablice komunikacyjne, książki, urządzenia generujące mowę i rozwiązania cyfrowe.

Współczesne podejście do AAC ma charakter multimodalny. Użytkownik może korzystać z kilku sposobów komunikowania się jednocześnie. Mowa, gest, spojrzenie, mimika, symbol lub komunikator mogą tworzyć wspólny repertuar komunikacyjny. Dobór rozwiązania powinien wynikać z potrzeb konkretnej osoby, jej możliwości oraz sytuacji, w których komunikuje się na co dzień. ASHA podkreśla znaczenie multimodalności oraz funkcjonalnego wykorzystywania AAC w różnych środowiskach.

Dlatego podczas szkoleń nie zaczynamy od pytania: „jaki program wybrać?”. Najpierw analizujemy, co człowiek chce powiedzieć, z kim rozmawia i jakie bariery utrudniają mu udział w komunikacji. Dopiero później dobieramy strategie oraz narzędzia.

Partner komunikacyjny ma realny wpływ na komunikację

Skuteczność AAC zależy nie tylko od użytkownika systemu. Bardzo duże znaczenie ma zachowanie partnera komunikacyjnego. To partner decyduje, czy pozostawi czas na odpowiedź, zauważy inicjatywę i odpowie na komunikat. Może także nieświadomie ograniczać rozmowę przez ciągłe pytania, podpowiadanie lub kończenie wypowiedzi za użytkownika.

ASHA wskazuje, że szkolenie partnerów komunikacyjnych jest ważnym elementem interwencji AAC. Obejmuje ono między innymi aktywne słuchanie, zwiększanie czasu oczekiwania, stosowanie wspomaganego inputu oraz wspieranie komunikacji w różnych kontekstach. Brak odpowiedniego przygotowania partnerów może utrudniać funkcjonalne wykorzystanie systemu.

Podczas szkoleń analizujemy konkretne zachowania partnera. Rozróżniamy rozmowę od przepytywania. Zastanawiamy się, jak reagować na odmowę, protest, komentarz i spontaniczną inicjację. Uczestnicy uczą się także oceniać, czy ich własny styl komunikowania się pozostawia użytkownikowi wystarczającą przestrzeń.

Meta-analiza Kent-Walsh i współpracowników wykazała wysoką skuteczność interwencji kierowanych do partnerów komunikacyjnych. Do często wykorzystywanych strategii należały modelowanie AAC, oczekiwanie na odpowiedź i pytania otwarte.

Modelowanie AAC w naturalnych sytuacjach

Modelowanie wspomagane polega na używaniu AAC przez partnera podczas własnej wypowiedzi. Partner mówi i jednocześnie wskazuje wybrane symbole albo elementy systemu. Nie musi odwzorowywać każdego słowa. Nie oczekuje również natychmiastowego powtórzenia przez użytkownika.

Taka strategia pokazuje, że system służy do prawdziwej komunikacji. Nie jest wyłącznie narzędziem do wykonywania zadań. Modelowanie może odbywać się podczas rozmowy, zabawy, posiłku, lekcji, spaceru lub wspólnego planowania aktywności.

Systematyczny przegląd Biggs, Carter i Gilson objął 48 badań dotyczących wspomaganego modelowania AAC. Autorzy opisali ogólnie korzystne wyniki w różnych miarach komunikacji ekspresyjnej dzieci i młodzieży o złożonych potrzebach komunikacyjnych. Jednocześnie zwracali uwagę na zróżnicowanie procedur i potrzebę dalszych badań.

Na szkoleniu omawiamy, jak modelować język bez zamieniania rozmowy w ćwiczenie. Analizujemy tempo, liczbę wskazywanych elementów, poziom językowy oraz sposoby ograniczania nadmiernego podpowiadania.

Język użytkownika AAC nie może ograniczać się do próśb

Jednym z najczęstszych błędów jest budowanie systemu wyłącznie wokół podstawowych potrzeb. Użytkownik otrzymuje symbole „jeść”, „pić”, „toaleta” i „przerwa”, ale nie może swobodnie komentować, pytać, opowiadać lub żartować.

AAC powinno umożliwiać realizowanie wielu funkcji komunikacyjnych. Człowiek potrzebuje możliwości proszenia, odmawiania, protestowania, komentowania, zadawania pytań i inicjowania tematów. Potrzebuje także języka do wyrażania emocji, opinii, relacji oraz własnej tożsamości.

Dlatego podczas szkoleń dużo uwagi poświęcamy doborowi słownictwa. Omawiamy słownictwo podstawowe i uzupełniające. Analizujemy znaczenie czasowników, określeń, zaimków i słów społecznych. Zwracamy także uwagę na indywidualne słownictwo związane z życiem konkretnego użytkownika.

Dobrze zaprojektowany system nie powinien przewidywać wyłącznie tego, co dorosły chce usłyszeć. Powinien pozostawiać użytkownikowi możliwość tworzenia własnych komunikatów.

Kompetencja komunikacyjna w AAC

Kompetencja komunikacyjna obejmuje więcej niż sprawne wskazywanie symboli. Light i McNaughton opisują ją jako dynamiczny konstrukt obejmujący obszary językowe, operacyjne, społeczne i strategiczne. Znaczenie mają także czynniki psychospołeczne oraz bariery i wsparcie obecne w środowisku.

W praktyce oznacza to, że użytkownik może znać swój komunikator, ale nadal mieć ograniczone możliwości inicjowania rozmowy. Może posiadać duży zasób słownictwa, ale nie wiedzieć, jak naprawić nieporozumienie. Może też mieć dobry system, którego partnerzy nie potrafią używać.

Podczas szkoleń analizujemy te zależności. Nie oceniamy wyłącznie użytkownika. Sprawdzamy również narzędzie, partnerów, środowisko oraz dostępność komunikacji. Pozwala to odejść od myślenia, że wszystkie trudności wynikają z ograniczeń osoby korzystającej z AAC.

Ocena funkcjonalna i dobór sposobu dostępu

Dobór AAC powinien rozpoczynać się od oceny potrzeb i możliwości użytkownika. Nie powinien zaczynać się od zakupu konkretnego programu lub urządzenia. Istotne są aktualne sposoby komunikowania się, rozumienie języka, możliwości ruchowe, wzrokowe, słuchowe i sensoryczne.

Znaczenie ma także sposób wskazywania. Nie każdy użytkownik może korzystać z bezpośredniego wyboru palcem. Dla części osób odpowiedni będzie dostęp wzrokowy, skanowanie, przełączniki lub inne rozwiązania alternatywne.

Na szkoleniach omawiamy podstawowe zasady oceny funkcjonalnej. Analizujemy różnice między dostępem bezpośrednim i pośrednim. Zwracamy uwagę na pozycję ciała, wielkość pól, układ symboli i wymagania motoryczne. W szkoleniach specjalistycznych możliwa jest także praktyczna praca z urządzeniami wykorzystującymi śledzenie wzroku.

Celem nie jest dopasowanie człowieka do urządzenia. To urządzenie i cały system powinny odpowiadać na możliwości oraz potrzeby człowieka.

Technologie niskiej i wysokiej technologii

AAC obejmuje zarówno rozwiązania proste, jak i zaawansowane technologicznie. Tablica papierowa może być właściwym rozwiązaniem w jednej sytuacji. W innej potrzebne będzie urządzenie generujące mowę lub system dynamiczny.

Podczas szkoleń analizujemy zalety i ograniczenia różnych narzędzi. Omawiamy tablice, książki komunikacyjne, plany wizualne, urządzenia elektroniczne oraz programy AAC. W zależności od tematu mogą pojawić się również technologie śledzenia wzroku i rozwiązania z zakresu neurorehabilitacji.

Technologia nie powinna być celem samym w sobie. Ważniejsze jest to, czy umożliwia skuteczną komunikację w codziennych warunkach. Dlatego omawiamy również potrzebę rozwiązań zapasowych. Awaria urządzenia nie powinna pozbawiać człowieka możliwości komunikowania się.

AAC w edukacji, terapii i codziennym życiu

System komunikacyjny powinien być dostępny tam, gdzie człowiek rzeczywiście go potrzebuje. Dotyczy to terapii, szkoły, domu, pracy, wizyty medycznej i kontaktów społecznych. AAC nie powinno pozostawać wyłącznie w gabinecie.

Badania dotyczące edukacji włączającej pokazują, że strategie AAC mogą być stosowane w naturalnych środowiskach edukacyjnych. Przegląd O’Regan Kleinert i współpracowników wskazał obiecujące wyniki interwencji prowadzonych w klasach włączających. Autorzy podkreślili jednocześnie potrzebę dalszych badań nad generalizacją i skutecznością poszczególnych strategii.

Podczas szkoleń pracujemy więc nad przenoszeniem AAC do codziennych sytuacji. Nie każda aktywność musi być ćwiczeniem. Czasami większą zmianę daje udostępnienie komunikatora podczas przerwy niż kolejna sesja przy stoliku.

Autonomia i prawo do komunikowania się

AAC ma znaczenie nie tylko terapeutyczne. Dotyczy również autonomii, samostanowienia i możliwości wpływania na własne życie. Użytkownik powinien mieć dostęp do słów potrzebnych do wyrażenia zgody, odmowy, protestu, niepewności i własnych preferencji.

Dlatego podczas szkoleń analizujemy także praktyki, które mogą ograniczać podmiotowość. Komunikator nie powinien być traktowany jak nagroda ani odbierany jako konsekwencja zachowania. System nie powinien być dostępny wyłącznie wtedy, gdy użytkownik wykonuje zadanie zgodnie z oczekiwaniem dorosłego.

Zwracamy uwagę na to, czy partner rzeczywiście akceptuje komunikaty, których nie przewidział. Człowiek korzystający z AAC powinien móc nie zgadzać się, zmienić temat i wyrazić własną opinię. Powinien również mieć możliwość poprawienia partnera lub zasygnalizowania niezrozumienia.

Tak rozumiana komunikacja wykracza poza trening wyboru symboli. Staje się narzędziem uczestnictwa społecznego i budowania relacji. To jeden z podstawowych punktów odniesienia podczas pracy szkoleniowej.

Dlaczego forma stacjonarna może być szczególnie wartościowa?

Szkolenie stacjonarne daje możliwość bezpośredniej pracy z materiałami, urządzeniami i innymi uczestnikami. Pozwala ćwiczyć strategie partnera, projektować rozwiązania i analizować sytuacje kliniczne. Ułatwia także szybkie zadawanie pytań oraz dyskusję nad konkretnymi problemami.

Nie oznacza to, że szkolenia online są mniej wartościowe. Obie formy mają inne możliwości. Forma stacjonarna jest szczególnie przydatna wtedy, gdy temat wymaga pracy praktycznej, testowania urządzeń, obserwacji sposobu dostępu lub wspólnego wykonywania ćwiczeń.

Meta-analiza Kent-Walsh i współpracowników pokazała, że w szkoleniu partnerów komunikacyjnych często wykorzystywano modelowanie instruktora, praktykę kierowaną i odgrywanie ról. Takie działania dobrze odpowiadają możliwościom pracy stacjonarnej.

Przegląd Flores i Dady objął 34 badania nad szkoleniami AAC dla profesjonalistów. Autorzy wskazują potencjał takich programów w rozwijaniu umiejętności związanych z interwencją AAC. Większość analizowanych programów była prowadzona stacjonarnie.

Gdzie odbywają się szkolenia AAC stacjonarne?

Szkolenia nie są ograniczone do jednego miasta. Część wydarzeń odbywa się w Szczecinie, gdzie prowadzę działalność terapeutyczną i szkoleniową. Inne szkolenia mogą być organizowane w różnych częściach Polski.

Miejsce zawsze jest podane na stronie konkretnego wydarzenia. Nie prowadzę stałego harmonogramu szkoleń we wszystkich miastach. Terminy zależą od aktualnych możliwości organizacyjnych, tematu oraz zainteresowania uczestników.

Szkolenia poza Szczecinem często powstają we współpracy z lokalną osobą, placówką lub organizacją. Taki partner pomaga przede wszystkim w znalezieniu odpowiedniej sali oraz dotarciu do osób zainteresowanych udziałem. Zakres współpracy ustalamy indywidualnie.

Dzięki temu możliwe jest organizowanie wydarzeń również tam, gdzie wcześniej nie planowałam własnego szkolenia.

Chcesz szkolenie AAC w swoim mieście?

Jeżeli w Twoim mieście nie ma aktualnie szkolenia, możesz zaproponować jego organizację. Nie musisz prowadzić firmy szkoleniowej ani zawodowo zajmować się organizacją wydarzeń. Wystarczy realne zainteresowanie tematem i możliwość pomocy w lokalnej organizacji.

Najważniejsze jest znalezienie odpowiedniej sali oraz zebranie grupy osób zainteresowanych szkoleniem. Wspólnie możemy ustalić temat, orientacyjną liczbę uczestników, możliwy termin i zasady organizacji. Następnie oceniamy, czy wydarzenie jest możliwe do zrealizowania.

Może to być inicjatywa pojedynczego specjalisty, grupy terapeutów, poradni, fundacji, szkoły albo innej placówki. Nie oznacza to automatycznie obowiązku finansowania szkolenia przez lokalnego organizatora. Konkretne warunki są ustalane indywidualnie przed podjęciem decyzji.

Jeżeli chcesz zaproponować szkolenie AAC w swoim mieście, napisz na adres biuro@sklep-aac.pl. W wiadomości podaj miejscowość, interesujący temat i przybliżoną liczbę potencjalnych uczestników. To wystarczy, aby rozpocząć rozmowę o możliwości organizacji.

Aktualne terminy i programy

Każde szkolenie ma własną stronę produktu. Znajdują się na niej informacje o terminie, mieście, liczbie godzin, zakresie tematycznym, cenie i warunkach uczestnictwa. Jeżeli szkolenie ma wymagania dotyczące wykształcenia lub wcześniejszego doświadczenia, informacja również znajduje się w opisie.

W tej kategorii mogą pojawiać się zarówno szerokie szkolenia dotyczące komunikacji alternatywnej i wspomagającej, jak i bardziej specjalistyczne wydarzenia. Oferta zmienia się zależnie od aktualnego harmonogramu.

Jeżeli nie widzisz interesującego Cię terminu, warto wracać do tej strony. Nowe szkolenia są dodawane po ustaleniu miejsca i daty wydarzenia.

Prowadząca szkolenia

Szkolenia prowadzi Edyta Tyszkiewicz – pedagog, neurologopeda, psychotraumatolog i terapeuta zajęciowy. Specjalizuje się w komunikacji alternatywnej i wspomagającej oraz neurorehabilitacji.

Pracuje klinicznie, dydaktycznie i badawczo. Prowadzi szkolenia oraz superwizje AAC w różnych częściach Polski. Jest doktorantką Kolegium Doktorskiego Akademii Kujawsko-Pomorskiej. Jej badania dotyczą kultury języka wspomaganego, struktury interakcji oraz aktywności użytkowników AAC.

W pracy szkoleniowej łączy doświadczenie kliniczne z analizą języka, zachowań partnerów komunikacyjnych i organizacji środowiska. Szczególną uwagę poświęca temu, czy użytkownik AAC ma realny dostęp do języka oraz możliwość wpływania na przebieg rozmowy.

Od szkolenia do zmiany praktyki

Szkolenie może uporządkować wiedzę i pokazać nowe strategie. Najważniejsze jest jednak późniejsze wdrożenie ich do codziennej pracy. Sama obecność na szkoleniu nie zmieni środowiska komunikacyjnego, jeżeli nowe rozwiązania pozostaną wyłącznie w notatkach.

Po szkoleniu warto wybrać kilka konkretnych zmian. Może to być zwiększenie czasu oczekiwania, rozpoczęcie regularnego modelowania albo zapewnienie stałego dostępu do komunikatora. Można także przeanalizować używane słownictwo i sprawdzić, czy daje ono możliwość realizowania różnych funkcji komunikacyjnych.

Ważne jest obserwowanie użytkownika i partnerów. Liczba symboli nie jest wystarczającym wskaźnikiem skuteczności. Znaczenie ma aktywność komunikacyjna, inicjowanie, udział w rozmowie oraz możliwość podejmowania decyzji.

AAC powinno zwiększać uczestnictwo człowieka w życiu, a nie tylko poprawiać wykonywanie zadań podczas terapii.

Szkolenia AAC stacjonarne – sprawdź aktualne miasta i terminy

W tej kategorii znajdziesz aktualne szkolenia AAC organizowane w formie stacjonarnej. Każde wydarzenie ma dokładnie wskazane miejsce, termin, program i zasady uczestnictwa.

Jeżeli odpowiada Ci aktualne miasto, wybierz interesujące szkolenie i sprawdź szczegóły. Jeżeli nie ma wydarzenia w Twoim regionie, możesz zaproponować organizację szkolenia w swoim mieście.

Dzięki współpracy z lokalnymi osobami i placówkami szkolenia mogą docierać do kolejnych części Polski bez tworzenia stałej sieci miejsc szkoleniowych. Pozwala to organizować wydarzenia tam, gdzie rzeczywiście istnieje zainteresowanie.

Najważniejszy pozostaje jednak cel szkolenia. Nie chodzi o poznanie jak największej liczby narzędzi. Chodzi o rozwijanie kompetencji, które pozwalają tworzyć bardziej dostępne, partnerskie i funkcjonalne środowisko komunikacyjne.

Bibliografia

American Speech-Language-Hearing Association. (b.d.). Augmentative and Alternative Communication (AAC). ASHA Practice Portal.
ASHA – Augmentative and Alternative Communication (AAC)

Biggs, E. E., Carter, E. W., & Gilson, C. B. (2018). Systematic Review of Interventions Involving Aided AAC Modeling for Children With Complex Communication Needs. American Journal on Intellectual and Developmental Disabilities, 123(5), 443–473. DOI: 10.1352/1944-7558-123.5.443.
Biggs, Carter & Gilson 2018 – publikacja

Flores, C., & Dada, S. (2025). The effect of AAC training programs on professionals’ knowledge, skills and self-efficacy in AAC: a scoping review. Augmentative and Alternative Communication, 41(1), 65–77. DOI: 10.1080/07434618.2024.2381462.
Flores & Dada 2025 – publikacja

Kent-Walsh, J., Murza, K. A., Malani, M. D., & Binger, C. (2015). Effects of Communication Partner Instruction on the Communication of Individuals using AAC: A Meta-Analysis. Augmentative and Alternative Communication, 31(4), 271–284. DOI: 10.3109/07434618.2015.1052153.
Kent-Walsh i wsp. 2015 – publikacja

Light, J., & McNaughton, D. (2014). Communicative Competence for Individuals who require Augmentative and Alternative Communication: A New Definition for a New Era of Communication? Augmentative and Alternative Communication, 30(1), 1–18. DOI: 10.3109/07434618.2014.885080.
Light & McNaughton 2014 – publikacja

O’Regan Kleinert, J., Kearns, J. F., Page, J. L., & Kleinert, H. L. (2023). Promising Strategies for Teaching Augmentative and Alternative Communication in Inclusive Educational Settings: A Systematic Review. Language, Speech, and Hearing Services in Schools, 54(4), 1333–1357. DOI: 10.1044/2023_LSHSS-22-00178.
O’Regan Kleinert i wsp. 2023 – publikacja